Proxy Nedir? Nasıl Çalışır, Hangi Türleri Var, Ne İşe Yarar?

Türkçede vekil sunucu da denen proxy, bir ağ isteğini asıl göndericinin yerine iletir. Günlük hayatta iki biçimiyle karşılaşırsınız:

• İleri (forward) proxy: İstemci tarafında durur. Ayarı siz yaparsınız, isteğiniz proxy'ye gider, proxy hedefe ulaşır. Bu sitede anlatılan ürünler ileri proxy'dir.
• Ters (reverse) proxy: Sunucu tarafında durur. Bir web sitesinin önünde yük dağıtır, önbellek tutar ya da trafiği filtreler; siz çoğu zaman farkında olmadan kullanırsınız.

Kurumlarda ileri proxy; erişim denetimi, önbellekleme ve çıkış trafiğini tek noktadan yönetme gibi işler görür. Bu yazı, çıkış IP'sini belirlemek için kullanılan ileri proxy'lere odaklanır.

Bir proxy'nin ağdaki yeri, hedefin neyi göreceğini belirler: İleri proxy'de hedef sunucu istemciyi değil proxy'yi görür. Bu yüzden proxy seçerken en önemli soru, çıkış adresinin nereden ve hangi türden geldiğidir. Adres kavramı için IPv4 nedir yazısına bakabilirsiniz.

Akış basittir: İstemci proxy'ye, proxy hedefe bağlanır. Hedef sunucu isteği proxy'nin çıkış adresinden alır ve yanıtı o adrese gönderir.

Siz (istemci)  -->  Proxy sunucusu  -->  Hedef sunucu
                    çıkış IP'si:         gördüğü adres:
                    203.0.113.45         203.0.113.45

1. 01İstemci yapılandırılırUygulamaya proxy ana makinesi, port ve kimlik bilgileri (kullanıcı adı ve parola) girilir.
2. 02İstek proxy'ye giderUygulama hedefe değil proxy'ye bağlanır. HTTPS hedeflerde istemci, proxy'den CONNECT yöntemiyle hedefe bir tünel açmasını ister.
3. 03Proxy hedefe bağlanırBağlantıyı proxy kendi çıkış adresinden kurar. Hedef sunucu bu adresi, yani proxy'nin IP'sini görür.
4. 04Yanıt aynı yoldan dönerHedefin yanıtı proxy'ye, proxy'den de size iletilir. Tünel kurulmuşsa TLS el sıkışması hedefle sizin aranızda yapılır; proxy içeriği okuyamaz.

# HTTP proxy
curl --proxy http://KULLANICI:[email protected]:PORT https://example.com/

# SOCKS5 proxy (alan adı çözümlemesi de proxy tarafında yapılır)
curl --proxy socks5h://KULLANICI:[email protected]:PORT https://example.com/

HTTP proxy web trafiği için tasarlanmıştır. SOCKS5 ise HTTP'ye bağlı değildir ve herhangi bir TCP bağlantısını taşıyabilir. Farkların ayrıntısı HTTP ve SOCKS5 farkı yazısında, protokolü sipariş sırasında seçebileceğiniz paketler HTTP & SOCKS5 proxy sayfasında anlatılır. Kurulum için Windows ve tarayıcıda proxy ayarı rehberine bakın.

Proxy türlerini iki eksende okuyabilirsiniz: Çıkış adresinin hangi ağdan geldiği ve adresin sabit mi yoksa dönen mi olduğu.

Statik ve dönen ayrımının günlük işe etkisini statik ve dinamik IP farkı yazısında, tüm ürünleri yan yana ürünler sayfasında bulabilirsiniz.

Proxy, doğru kullanıldığında çıkış IP'nizi değiştirir; ama bazı beklentiler proxy'nin kapsamı dışındadır.

• VPN değildir. Proxy yalnızca ayarını yaptığınız uygulamanın trafiğini yönlendirir. VPN ise genellikle cihazın tüm trafiğini şifreli bir tünele alır. Ayrıntı için proxy ile VPN farkı yazısına bakın.
• İstemci ile proxy arasını şifrelemez. Standart bir HTTP proxy ya da SOCKS5 bağlantısı kendiliğinden şifreli değildir; kullanıcı adı ve parola da şifresiz iletilebilir. HTTPS sitelerde içerik hedefle aranızda şifrelidir, ama proxy hangi ana makineye bağlandığınızı bilir. Bu yüzden herkese açık ağlarda dikkatli olun.
• Mutlak anonimlik sağlamaz. Proxy sağlayıcısı bağlantınızın geldiği adresi görür; çerezler, hesap girişleri ve tarayıcı parmak izi gibi başka işaretler de sizi ayırt edebilir.
• Kuralları aşmayı vaat etmez. Proxy bir çıkış adresi ve protokol sağlar. Hedef sitenin kullanım koşullarına ve yürürlükteki mevzuata uymak size aittir.

Ticari ve bireysel kullanımın büyük bölümü, bir sayfanın ya da verinin belirli bir adresten ve konumdan nasıl göründüğünü ölçmeye dayanır. Başlıca kullanım alanları şunlardır:

• Veri toplama ve web scraping: Herkese açık sayfalardan düzenli veri çekerken isteklerin farklı çıkış adreslerine yayılması. Ayrıntılar için web scraping ve veri toplama sayfaları.
• SEO takibi: Arama sonuçlarının farklı konumlardan nasıl göründüğünü izlemek: SEO takibi.
• Fiyat ve stok izleme: Pazaryeri ve rakip sayfalarını düzenli aralıklarla gözlemek: fiyat izleme.
• Coğrafi görünüm testi: Bir sayfanın, reklamın ya da uygulamanın başka bir ülkede nasıl göründüğünü kontrol etmek. Sunulan konumlar lokasyonlar sayfasındadır.

Kurumsal tarafta ise ekiplerin tek bir tanımlı çıkış adresinden çalışması istenebilir; bu senaryo için kurumsal çözüm sayfasına bakabilirsiniz.

Hangisinin işinize uyduğundan emin değilseniz iletişim sayfasındaki WhatsApp hattından sorabilirsiniz. Güncel paket fiyatları için fiyatlandırma sayfasına bakın.