HTTP proxy ve SOCKS5 proxy, aynı işi farklı katmanlarda yapan iki protokoldür: HTTP proxy web isteklerini anlar ve iletir, SOCKS5 ise içeriğe bakmadan TCP bağlantılarını taşır. Hangisini seçeceğiniz, hangi uygulamayı kullandığınıza bağlıdır.
Bu yazıda iki protokolün çalışma biçimini, alan adı çözümlemesindeki farkı ve kimlik doğrulamayı karşılaştırıyoruz. Sonunda bir karar tablosu bulacaksınız. Protokol seçiminin sipariş sırasında yapılabildiği paketleri yazının sonundaki bağlantılarda görebilirsiniz.
HTTP proxy nasıl çalışır?
HTTP proxy, istemcinin HTTP isteğini alır, hedef sunucuya iletir ve yanıtı geri döndürür. Düz HTTP'de proxy isteğin içeriğini görür. HTTPS hedeflerde ise istemci CONNECT yöntemiyle proxy'den hedefe bir tünel açmasını ister; tünel kurulduktan sonra TLS el sıkışması hedefle istemci arasında yapılır ve proxy şifreli içeriği okuyamaz.
CONNECT example.com:443 HTTP/1.1
Host: example.com:443
Proxy-Authorization: Basic S1VMTEFOSUNJOlBBUk9MQQ==Kimlik doğrulama Proxy-Authorization başlığıyla yapılır; yetkisiz isteğe 407 yanıtı döner. Bu kodun anlamı için proxy hataları 407, 403, 429 yazısına bakın.
HTTP proxy, HTTP'ye özgü başlıkları değiştirebilir veya ekleyebilir; bu nedenle web odaklı işlerde yaygındır. Web dışı protokoller için tasarlanmamıştır.
SOCKS5 nasıl çalışır?
SOCKS5 (RFC 1928), uygulama katmanından bağımsız bir proxy protokolüdür. İstemci önce kimlik doğrulama yöntemi üzerinde anlaşır, sonra hedef adres ve portu bildirir; proxy hedefe TCP bağlantısı kurar ve verileri iki yönde olduğu gibi aktarır. Kullanıcı adı ve parola doğrulaması RFC 1929'da tanımlıdır.
SOCKS5 trafiğin içeriğini yorumlamadığı için HTTP dışında e-posta istemcisi, SSH ya da oyun istemcisi gibi birçok TCP tabanlı uygulamayla çalışabilir. Uygulamanın SOCKS5 desteği olması gerekir. UDP desteği protokol belirtiminde vardır ama bu sitedeki ürünler için UDP vaadi yapılmaz. Belirtimlere RFC 1928 adresinden ulaşabilirsiniz.
Alan adı çözümleme (DNS) farkı
Bu fark gizlilik açısından önemlidir. HTTP proxy'de alan adı genellikle proxy tarafından çözülür. SOCKS5'te ise istemci iki şekilde davranabilir: Adı kendisi çözüp proxy'ye IP verebilir ya da adı proxy'ye bırakabilir.
curl'de bu fark şema ile belirlenir: socks5:// adı yerelde çözer, socks5h:// ise çözümlemeyi proxy'ye bırakır. Yerel DNS sorgusu, hangi alan adına gittiğinizi yerel ağınızın görmesine yol açabilir.
# Alan adı yerelde çözülür
curl --proxy socks5://KULLANICI:[email protected]:PORT https://example.com/
# Alan adı proxy tarafında çözülür
curl --proxy socks5h://KULLANICI:[email protected]:PORT https://example.com/Çözümlemenin nerede yapıldığını görmek için DNS sorgulama aracını ve genel bir çıkış kontrolü için Proxy Kontrol aracını kullanabilirsiniz.
Yan yana karşılaştırma
| Özellik | HTTP proxy | SOCKS5 |
|---|---|---|
| Katman | Uygulama (HTTP) | Oturum katmanı, protokolden bağımsız |
| Taşıdığı trafik | HTTP ve CONNECT ile HTTPS | Herhangi bir TCP bağlantısı |
| Kimlik doğrulama | Proxy-Authorization başlığı | Kullanıcı adı ve parola (RFC 1929) |
| Tarayıcı desteği | Neredeyse her yerde | Çoğunda var, ayarı farklı |
| DNS | Genellikle proxy'de | İstemci ya da proxy; uygulamaya bağlı |
| Başlık müdahalesi | Mümkün | Yok, içerik yorumlanmaz |
SOCKS5 tek başına şifreleme sağlamaz; HTTP proxy de aynı biçimde istemci ile proxy arasını kendiliğinden şifrelemez. Bu konunun güvenlik tarafı proxy güvenliği ve sorumlu kullanım yazısındadır.
Hangisini seçmelisiniz?
- Tarayıcı, web scraping, API istekleri: HTTP(S) çoğu zaman yeterli ve kurulumu kolaydır.
- Web dışı uygulamalar veya protokolden bağımsız bir istemci: SOCKS5 tercih edilir.
- Kullandığınız yazılım yalnızca birini destekliyorsa: Seçimi yazılım belirler; önce yazılımın belgelerine bakın.
Sipariş formunda protokol seçimi Türkiye ISP, Türkiye mobil (haftalık ve aylık) ve oyun paketlerinde bulunur. Ayrıntılar için HTTP & SOCKS5 proxy sayfasına bakabilirsiniz. Seçtiğiniz protokolün çalıştığını HTTP proxy kontrol ve SOCKS5 kontrol araçlarıyla doğrulayın.